bấp ba bấp bênh

Chiếc thuyền nhỏ trôi bấp ba bấp bênh trên mặt nước.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không vững chắc, không ổn định, dễ thay đổi hoặc đổ vỡ: Từ này mô tả trạng thái của một sự vật, hiện tượng hoặc tình huống không có nền tảng chắc chắn, dễ dao động, nghiêng ngả và khó có thể dự đoán hay tin cậy được. Nó thường gợi cảm giác lo âu, bất an.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Chiếc thuyền nhỏ trôi bấp ba bấp bênh trên mặt nước. (Chiếc thuyền nhỏ trôi không vững vàng, chòng chành trên mặt nước.)
  • Tình hình tài chính của công ty đang rất bấp ba bấp bênh. (Tình hình tài chính của công ty đang rất không ổn định, dễ đổ vỡ.)
  • Cuộc sống của họ sau thiên tai thật bấp ba bấp bênh. (Cuộc sống của họ sau thiên tai thật mong manh và bất ổn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh sự bất ổn: Từ láy "bấp ba bấp bênh" có tác dụng nhấn mạnh và tăng cường mức độ của tính chất không ổn định so với từ "bấp bênh" đơn lẻ.
  • Mối quan hệ giữa hai nước lúc này bấp ba bấp bênh như sợi chỉ mành treo ngàn cân. (Mối quan hệ giữa hai nước lúc này cực kỳ mong manh và nguy hiểm.)

Biến thể và từ gần giống

• Bấp bênh (tính từ): Không vững vàng, không ổn định. Đây là từ gốc, nghĩa tương tự nhưng mức độ nhấn mạnh có thể thấp hơn.
  • Tương lai bấp bênh. (Tương lai không chắc chắn.)
• Chập chờn (tính từ): Lúc có lúc không, không liên tục, không rõ ràng (thường dùng cho ánh sáng, ký ức).
  • Ánh đèn chập chờn trong đêm.
• Bồng bềnh (tính từ): Trôi nổi, nhấp nhô trên mặt nước hoặc trong không khí, thường mang sắc thái nhẹ nhàng hơn.
  • Chiếc thuyền bồng bềnh trên sóng.

Từ đồng nghĩa

• Không ổn định: Thiếu sự kiên cố, dễ thay đổi.
• Chông chênh: Ở trạng thái dễ mất thăng bằng, dễ đổ (thường dùng cho vật thể).
• Mong manh: Dễ vỡ, dễ tan, yếu ớt.

Từ trái nghĩa

• Vững chắc: Có nền tảng kiên cố, khó lay chuyển.
• Ổn định: Ở trạng thái cân bằng, không biến động.
• Bền vững: Bền lâu, có khả năng tồn tại và giữ nguyên trạng thái tốt.

Thành ngữ liên quan

• Bấp bênh như chiếc bóng: Rất không ổn định, dễ biến mất.
  • Hạnh phúc ấy bấp bênh như chiếc bóng, thoắt đến thoắt đi.
• Sống cảnh bấp bênh: Sống trong hoàn cảnh thiếu thốn, không có chỗ dựa đảm bảo cho tương lai.
  • Nhiều người lao động nhập cư phải sống cảnh bấp bênh.